Mirasta İade (Denkleştirme) Şartları Nelerdir?
Miras konusu çoğu aile için hassas bir süreçtir. Bir yanda kaybın acısı, diğer
yanda malvarlığının paylaşımı sırasında doğabilecek anlaşmazlıklar vardır. Bu
anlaşmazlıkların başında da mirasta iade, diğer adıyla denkleştirme gelir.
Peki, mirasta iade nedir, hangi durumlarda gündeme gelir ve şartları nelerdir?
Gelin, adım adım inceleyelim.

Mirasta İade Nedir?
Miras bırakan, hayattayken çocuklarına veya mirasçılarına çeşitli
kazandırmalarda bulunabilir. Örneğin bir çocuğuna ev alabilir, diğerine dükkân
devredebilir. Ancak ölüm sonrası miras paylaşımında bu kazandırmalar göz
önünde bulundurulmazsa, bazı mirasçılar daha az pay almış gibi görünebilir.
İşte tam bu noktada mirasta iade (denkleştirme) devreye girer. Amaç,
mirasçılar arasında eşitliği sağlamak ve adaletsizliği önlemektir.

Mirasta İadenin Şartları
1. Yasal mirasçılık olmalı
Denkleştirme sadece yasal mirasçılar arasında mümkündür. Vasiyetnameyle
mirasçı atanan kişiler ya da mirası reddedenler bu kapsamda değildir.
2. Karşılıksız kazandırma olmalı
Miras bırakanın yaptığı kazandırma hibe, bağış veya bedelsiz bir kazandırma
niteliğinde olmalıdır. Bir satış veya borç karşılığı yapılan işlem denkleştirme
sayılmaz.
3. Sağlığında yapılmış olmalı
Kazandırmanın miras bırakan hayattayken gerçekleşmiş olması gerekir.
Vasiyetname gibi ölüme bağlı tasarruflar bu kapsamda değerlendirilmez.
4. Miras payına mahsup iradesi

Miras bırakan, kazandırmayı yaparken “bu, miras payına mahsup edilsin”
diyebilir. Böyle bir irade yoksa, kanun bazı durumlarda zaten denkleştirme
yapılmasını öngörür.

Hangi Kazandırmalar İade Edilmez?
Her şey iade edilmek zorunda değildir. Kanun, bazı kazandırmaları istisna
olarak görür. Bunlar:
 Çocukların eğitim giderleri,
 Olağan hediyeler,
 Çeyiz ya da evlilik sırasında yapılan geleneksel harcamalar.
Bu tür kazandırmalar denkleştirmeye tabi değildir.

İade Nasıl Yapılır?
 Eğer kazandırılan mal hâlâ duruyorsa aynen iade edilir.
 Mal satılmış veya devredilmişse, değeri hesaplanarak miras payından
düşülür.
Yetkili mahkeme, miras bırakanın son ikametgâhının bulunduğu yerdeki Asliye
Hukuk Mahkemesi’dir.

Zamanaşımı Var mı?
Miras paylaşımı yapılmamışsa denkleştirme her zaman istenebilir. Ancak miras
taksimi tamamlandıktan sonra 10 yıllık zamanaşımı süresi işlemeye başlar.

Sonuç
Mirasta iade, aile içi adaletin korunması açısından büyük önem taşır. Miras
bırakanın hayatta yaptığı bağışlar, miras paylaşımı sırasında göz önünde
bulundurularak herkesin hakkını alması sağlanır.