Muvazaa Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası
Miras, satış veya bağış gibi işlemlerde tarafların gerçek niyetlerini gizleyerek
yaptıkları işlemler, hukukta muvazaa olarak adlandırılır. Özellikle tapu
işlemlerinde sıkça karşılaşılan bu durum, ileride ciddi hak kayıplarına yol
açabilmektedir. İşte bu nedenle “muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil
davası”, Türk hukukunda önemli bir yere sahiptir.
Muvazaa Nedir?
Muvazaa, tarafların üçüncü kişileri aldatmak amacıyla görünürde bir sözleşme
yapması, fakat aslında gerçek iradelerinin farklı olmasıdır.
Örneğin:
Bir baba, mallarını mirasçılarından mal kaçırmak için kızına satış gibi
göstererek bedelsiz devreder.
Bir kişi, borçlularından malvarlığını saklamak için yakınlarına sahte satış
yapar.
Bu gibi işlemler gerçekte bağış niteliği taşırken, tapuda “satış” gibi gösterilir.
Muvazaa Nedeniyle Tapu İptali ve Tescil Davası Nedir?
Muvazaalı işlemle tapuya tescil edilen taşınmazın kaydı, gerçekte tarafların
gerçek iradesine dayanmadığı için hukuken geçersiz sayılır.
Hakları zedelenen kişiler, Asliye Hukuk Mahkemesi’nde “tapu iptali ve tescil
davası” açarak tapunun gerçek hak sahibine geçirilmesini talep edebilir.
Davanın Şartları
1. Muvazaa bulunması
Tapu işleminin tarafların gerçek iradesini yansıtmaması gerekir.
2. İspat
Muvazaa iddiasını ileri süren taraf, tanık, belge, yazışma ve her türlü
delille bunu ispatlayabilir.
3. Menfaat ihlali
Davacı, muvazaalı işlem nedeniyle doğrudan bir hak kaybına uğramış
olmalıdır (örneğin miras hakkı, alacak hakkı).
Uygulamada En Çok Görülen Muvazaa Türleri
Muris muvazaası: Miras bırakanın, mirasçılarının saklı paylarını
zedelemek için malını görünüşte satış gibi devretmesi.
Alacaklılardan mal kaçırma: Borçlunun, mallarını yakınlarına bedelsiz
devrederek borç ödemekten kaçması.
Hangi Mahkemede Açılır?
Muvazaa nedeniyle açılan tapu iptali ve tescil davaları, taşınmazın bulunduğu
yerdeki Asliye Hukuk Mahkemesi’nde açılır.
İspat ve Yargıtay Uygulaması
Yargıtay, muvazaa iddialarında özellikle:
Tarafların ekonomik durumunu,
Satış gösterilen işlemlerde bedelin ödenip ödenmediğini,
Tapu devrinin yapıldığı dönemdeki aile ve sosyal ilişkileri
dikkate alır.
Sonuç
Muvazaa, özellikle miras hukukunda ve borç ilişkilerinde sıkça karşılaşılan, hak
kayıplarına neden olan bir hukuki sorundur. Bu nedenle, muvazaa nedeniyle
tapu iptali ve tescil davaları, gerçek hak sahibinin korunması açısından büyük
önem taşır.
Böyle bir durumda, hem hak kaybı yaşamamak hem de davayı doğru şekilde
yürütmek için uzman bir gayrimenkul ve miras hukuku avukatından destek
alınması tavsiye edilir.